Олимпиада ойындарындағы бокс

Олимпиада турнирі — әуесқой бокстың ең көне және ең көпшілікті аренасы: дәл осы турнир арқылы Мұхаммед Али, Джо Фрейзер, Джордж Форман, Шугар Рэй Леонард, Теофило Стивенсон және болашақ кәсіпқой әлем чемпиондарының ондаған өкілі өтті. Бокстың жалпы тарихын — ежелгі дәуірден Куинсберри ережелеріне және кәсіпқой санкциялаушы ұйымдарға дейін — «Бокс тарихы» мақаласынан оқыңыз; мұнда нақты олимпиада турнирі туралы толығырақ айтылады: оның форматы, төрешілік дау-жанжалдары мен реформалары, әйелдер боксы және қазіргі федерациялардың мәртебесі.

Дебют және жоғалған цикл

Бокс Олимпиада ойындарының бағдарламасына алғаш рет 1904 жылы Сент-Луисте енді — сол кезде 7 салмақ санаты бойынша жарыс өтті, әрі қатысушылардың дерлік барлығы американдықтар болды. 1908 жылы Лондонда турнир екінші рет өткізілді. 1912 жылғы Стокгольм Ойындарының бағдарламасында бокс мүлде болмады — сол кездегі швед заңнамасы боксшылар жекпе-жегіне тыйым салған еді. Турнир 1920 жылғы Антверпен Ойындарына қайта оралды және содан бері бірде-бір рет өткізілмей қалған емес.

Салмақ санаттары бағдарламасының қалыптасуы

Ерлер арасындағы салмақ санаттарының саны XX ғасыр бойы бірте-бірте өсіп, бірнеше онжылдыққа жеңіл мұршалы салмақтан аса ауыр салмаққа дейінгі 10-12 санатта тұрақтанды. 2012 жылы әйелдер турнирі қосылғаннан кейін жалпы санаттар санын Ойындарға қатысушылардың жалпы лимиті шеңберінде ерлер мен әйелдер арасында қайта бөлуге тура келді: 2020 жылғы Токио Ойындарында 8 ерлер және 5 әйелдер санаты, ал 2024 жылғы Париж Ойындарында 7 ерлер және 6 әйелдер санаты бойынша жарыс өтті (әйелдердің бантамвейс санаты қосылып, ерлердің жартылай ауыр салмағы бағдарламадан алынып тасталды).

Төрешілік: дау-жанжалдар мен реформалар

Олимпиада рингіндегі төрешілік бірнеше рет ірі дау-жанжалдардың көзі болды. Ең әйгілі жағдай — 1988 жылғы Сеул Ойындарындағы бірінші жартылай орта салмақтағы финал, онда болашақ кәсіпқой бокс жұлдызы Рой Джонс кіші оңтүстіккореялық Пак Си Хунды дәл соққылар саны бойынша анық басып озды, бірақ төрешілер 3:2 есебімен жеңісті турнир иесіне берді. Кейінірек үш төрешінің екеуі өмір бойына шеттетілді, ал бір төреші Джонсты елдің масқарасын болдырмау үшін әдейі әділетсіз бағалағанын мойындады. Дау-жанжал 1992-2016 жылдар аралығында Ойындарда пайдаланылған соққыларды электронды есептеу жүйесінің енгізілуіне алып келді. 2016 жылғы Рио-де-Жанейро Ойындарындағы жаңа төрешілік дау-жанжалынан кейін бұл жүйеден бас тартылып, қосымша сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдері бар дәстүрлі он балдық төрешілік жүйесіне көшілді.

1936 жылдан бастап әр Ойындарда Вэл Баркер кубогі тапсырылады — бұл салмақ санатына қарамастан төрешілер алқасының шешімі бойынша турнирдің ең үздік боксшысына берілетін жүлде. Иегерлер қатарында — Теофило Стивенсон (1972), ал 2016 жылдан бастап кубок ең үздік спортшы әйелге де бөлек тапсырылады: алғашқы иегері американдық Клэресса Шилдз болды.

Олимпиададағы әйелдер боксы

Әйелдер боксы олимпиада бағдарламасына кіргізілген соңғы пән болды: әйелдер тек 2012 жылғы Лондон Ойындарында, небәрі үш салмақ санатында өнер көрсете бастады. Тарихтағы алғашқы олимпиада чемпионы британдық Никола Адамс болды, ол жеңіл мұршалы салмақта жеңіске жетті. Содан бері әйелдер санаттарының саны екі есе өсіп, 2024 жылғы Париж Ойындарында алтыға жетті.

Тану дағдарысы: AIBA-ны шеттетуден World Boxing-ке дейін

2019 жылы Халықаралық олимпиада комитеті қаржы, басқару және төрешілік мәселелеріне байланысты AIBA-ны тануды тоқтатты (аббревиатура тек 2021 жылы IBA болып өзгертілді); 2020 жылғы Токио Ойындарындағы іріктеу турнирлері мен боксшылар турнирінің өзін ХОК тікелей құрған арнайы ұйымдастыру комитеті, AIBA-ның қатысуынсыз өткізді. 2023 жылы ХОК IBA-ны тануды түбегейлі кері қайтарып алды — олимпиада қозғалысы тарихында алғаш рет халықаралық федерация одан толығымен шығарылды. Оның орнына жаңа федерация — World Boxing — құрылды, ол 2028 жылғы Лос-Анджелес Ойындарында олимпиада іріктеуі мен бокс турнирін ұйымдастыру үшін ХОК-тың уақытша танылуына ие болды. Екі ұйымның мәртебесі туралы толығырақ — IBA және World Boxing беттерінде.

Толық статистика: бокс бойынша олимпиада чемпиондары

Төменде — 1904 жылғы турнирдің дебютінен бастап әр салмақ санаты мен әр Олимпиада бойынша бокстан олимпиада чемпиондарының (алтын жүлдегерлердің) толық тізімі берілген. Бокс 1896 және 1900 жылғы Ойындардың бағдарламасында болмады (спорт әлі енгізілмеген еді), 1912 жылғы Стокгольмде де болмады (швед заңы боксшылар жекпе-жегіне тыйым салған), сондай-ақ дүниежүзілік соғыстарға байланысты өткізілмей қалған 1916, 1940 және 1944 жылғы Ойындарда да болмады.

1904 — Сент-Луис (7 санат, тек ерлер)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Джордж Финнеган	АҚШ
Мұршалы салмақ	Оливер Кёрк	АҚШ
Жартылай жеңіл салмақ	Оливер Кёрк	АҚШ
Жеңіл салмақ	Гарри Спанджер	АҚШ
Жартылай орта салмақ	Альберт Янг	АҚШ
Орта салмақ	Чарльз Майер	АҚШ
Ауыр салмақ	Сэмюэл Бергер	АҚШ

Оливер Кёрк — олимпиада тарихындағы бір Олимпиадада екі алтын жеңіп алған жалғыз боксшы (мұршалы және жартылай жеңіл салмақ). Қатысушылардың дерлік барлығы АҚШ өкілдері болғандықтан, турнир тарихи тұрғыдан құрамы жағынан өкілетті емес деп саналады.

1908 — Лондон (5 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Мұршалы салмақ	Генри Томас	Ұлыбритания
Жартылай жеңіл салмақ	Ричард Ганн	Ұлыбритания
Жеңіл салмақ	Фредерик Грейс	Ұлыбритания
Орта салмақ	Джонни Дуглас	Ұлыбритания
Ауыр салмақ	Альберт Олдмен	Ұлыбритания

Ұлыбритания турнирдің барлық 5 алтын медалін жеңіп алды.

1912 — турнир өткізілмеді

Швеция ел-иесі ретінде боксшылар жекпе-жегіне заң жүзінде тыйым салғандықтан, бокс Стокгольм Ойындарының бағдарламасынан алынып тасталды.

1920 — Антверпен (8 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Фрэнки Дженаро	АҚШ
Мұршалы салмақ	Кларенс Уокер	ОАР
Жартылай жеңіл салмақ	Поль Фрич	Франция
Жеңіл салмақ	Сэмюэл Мосберг	АҚШ
Жартылай орта салмақ	Берт Шнайдер	Канада
Орта салмақ	Гарри Маллин	Ұлыбритания
Жартылай ауыр салмақ	Эдди Иген	АҚШ
Ауыр салмақ	Рональд Роусон	Ұлыбритания

1924 — Париж (8 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Фидель Ла Барба	АҚШ
Мұршалы салмақ	Уильям Смит	ОАР
Жартылай жеңіл салмақ	Джеки Филдс	АҚШ
Жеңіл салмақ	Ханс Якоб Нильсен	Дания
Жартылай орта салмақ	Жан Деларж	Бельгия
Орта салмақ	Гарри Маллин	Ұлыбритания
Жартылай ауыр салмақ	Гарри Митчелл	Ұлыбритания
Ауыр салмақ	Отто фон Порат	Норвегия

1928 — Амстердам (8 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Антал Кочиш	Венгрия
Мұршалы салмақ	Витторио Таманьини	Италия
Жартылай жеңіл салмақ	Беп ван Клаверен	Нидерланды
Жеңіл салмақ	Карло Орланди	Италия
Жартылай орта салмақ	Тед Морган	Жаңа Зеландия
Орта салмақ	Пьеро Тоскани	Италия
Жартылай ауыр салмақ	Виктор Авендано	Аргентина
Ауыр салмақ	Артуро Родригес Хурадо	Аргентина

1932 — Лос-Анджелес (8 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Иштван Энекеш	Венгрия
Мұршалы салмақ	Хорас Гвинн	Канада
Жартылай жеңіл салмақ	Кармело Робледо	Аргентина
Жеңіл салмақ	Лоуренс Стивенс	ОАР
Жартылай орта салмақ	Эдвард Флинн	АҚШ
Орта салмақ	Кармен Барт	АҚШ
Жартылай ауыр салмақ	Дэвид Карстенс	ОАР
Ауыр салмақ	Сантьяго Ловель	Аргентина

1936 — Берлин (8 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Вилли Кайзер	Германия
Мұршалы салмақ	Ульдерико Серго	Италия
Жартылай жеңіл салмақ	Оскар Касанова	Аргентина
Жеңіл салмақ	Имре Харанги	Венгрия
Жартылай орта салмақ	Стен Сувио	Финляндия
Орта салмақ	Жан Деспо	Франция
Жартылай ауыр салмақ	Роже Мишло	Франция
Ауыр салмақ	Герберт Рунге	Германия

1940, 1944 — Ойындар өткізілмеді

Екі Олимпиада да Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты өткізілмей қалды.

1948 — Лондон (8 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Паскуаль Перес	Аргентина
Мұршалы салмақ	Тибор Чик	Венгрия
Жартылай жеңіл салмақ	Эрнесто Форменти	Италия
Жеңіл салмақ	Джеральд Драйер	ОАР
Жартылай орта салмақ	Юлиус Торма	Чехословакия
Орта салмақ	Ласло Папп	Венгрия
Жартылай ауыр салмақ	Джордж Хантер	ОАР
Ауыр салмақ	Рафаэль Иглесиас	Аргентина

1952 — Хельсинки (10 санат: бірінші жартылай орта және бірінші орта салмақ қосылды)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Нейт Брукс	АҚШ
Мұршалы салмақ	Пентти Хямяляйнен	Финляндия
Жартылай жеңіл салмақ	Ян Захара	Чехословакия
Жеңіл салмақ	Аурелиано Болоньези	Италия
Бірінші жартылай орта салмақ	Чарльз Адкинс	АҚШ
Жартылай орта салмақ	Зигмунт Хыхла	Польша
Бірінші орта салмақ	Ласло Папп	Венгрия
Орта салмақ	Флойд Паттерсон	АҚШ
Жартылай ауыр салмақ	Норвел Ли	АҚШ
Ауыр салмақ	Эд Сандерс	АҚШ

1956 — Мельбурн (10 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Теренс Спинкс	Ұлыбритания
Мұршалы салмақ	Вольфганг Берендт	Германияның біріккен командасы
Жартылай жеңіл салмақ	Владимир Сафронов	КСРО
Жеңіл салмақ	Ричард Макта́ггарт	Ұлыбритания
Бірінші жартылай орта салмақ	Владимир Енгибарян	КСРО
Жартылай орта салмақ	Николае Линка	Румыния
Бірінші орта салмақ	Ласло Папп	Венгрия
Орта салмақ	Геннадий Шатков	КСРО
Жартылай ауыр салмақ	Джеймс Бойд	АҚШ
Ауыр салмақ	Пит Радемахер	АҚШ

1960 — Рим (10 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Дьюла Тёрёк	Венгрия
Мұршалы салмақ	Олег Григорьев	КСРО
Жартылай жеңіл салмақ	Франческо Муссо	Италия
Жеңіл салмақ	Казимеж Паздьор	Польша
Бірінші жартылай орта салмақ	Богумил Немечек	Чехословакия
Жартылай орта салмақ	Нино Бенвенути	Италия
Бірінші орта салмақ	Уилберт Макклюр	АҚШ
Орта салмақ	Эдди Крук-мл.	АҚШ
Жартылай ауыр салмақ	Кассиус Клей	АҚШ
Ауыр салмақ	Франческо де Пикколи	Италия

Кассиус Клей — болашақ Мұхаммед Али — ауыр салмақта емес, жартылай ауыр салмақта алтын жеңіп алды.

1964 — Токио (10 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Жеңіл мұршалы салмақ	Фернандо Ацори	Италия
Мұршалы салмақ	Такао Сакураи	Жапония
Жартылай жеңіл салмақ	Станислав Степашкин	КСРО
Жеңіл салмақ	Юзеф Грудзень	Польша
Бірінші жартылай орта салмақ	Ежи Кулей	Польша
Жартылай орта салмақ	Мариан Каспшик	Польша
Бірінші орта салмақ	Борис Лагутин	КСРО
Орта салмақ	Валерий Попенченко	КСРО
Жартылай ауыр салмақ	Козимо Пинто	Италия
Ауыр салмақ	Джо Фрейзер	АҚШ

1968 — Мехико (11 санат: бірінші жеңіл мұршалы салмақ қосылды)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Франсиско Родригес	Венесуэла
Жеңіл мұршалы салмақ	Рикардо Дельгадо	Мексика
Мұршалы салмақ	Валериан Соколов	КСРО
Жартылай жеңіл салмақ	Антонио Рольдан	Мексика
Жеңіл салмақ	Ронни Харрис	АҚШ
Бірінші жартылай орта салмақ	Ежи Кулей	Польша
Жартылай орта салмақ	Манфред Вольке	ГДР
Бірінші орта салмақ	Борис Лагутин	КСРО
Орта салмақ	Крис Финнеган	Ұлыбритания
Жартылай ауыр салмақ	Данас Позняускас	КСРО
Ауыр салмақ	Джордж Форман	АҚШ

1972 — Мюнхен (11 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Дьёрдь Гедо	Венгрия
Жеңіл мұршалы салмақ	Георги Костадинов	Болгария
Мұршалы салмақ	Орландо Мартинес	Куба
Жартылай жеңіл салмақ	Борис Кузнецов	КСРО
Жеңіл салмақ	Ян Щепаньский	Польша
Бірінші жартылай орта салмақ	Шугар Рэй Силс	АҚШ
Жартылай орта салмақ	Эмилио Корреа	Куба
Бірінші орта салмақ	Дитер Коттыш	ФРГ
Орта салмақ	Вячеслав Лемешев	КСРО
Жартылай ауыр салмақ	Мате Парлов	Югославия
Ауыр салмақ	Теофило Стивенсон	Куба

1976 — Монреаль (11 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Хорхе Эрнандес	Куба
Жеңіл мұршалы салмақ	Лео Рэндольф	АҚШ
Мұршалы салмақ	Ку Ён Чжу	КХДР
Жартылай жеңіл салмақ	Анхель Эррера	Куба
Жеңіл салмақ	Говард Дэвис	АҚШ
Бірінші жартылай орта салмақ	Шугар Рэй Леонард	АҚШ
Жартылай орта салмақ	Йохен Бахфельд	ГДР
Бірінші орта салмақ	Ежи Рыбицкий	Польша
Орта салмақ	Майкл Спинкс	АҚШ
Жартылай ауыр салмақ	Леон Спинкс	АҚШ
Ауыр салмақ	Теофило Стивенсон	Куба

1980 — Мәскеу (11 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Шамиль Сабиров	КСРО
Жеңіл мұршалы салмақ	Петар Лесов	Болгария
Мұршалы салмақ	Хуан Баутиста Эрнандес	Куба
Жартылай жеңіл салмақ	Руди Финк	ГДР
Жеңіл салмақ	Анхель Эррера	Куба
Бірінші жартылай орта салмақ	Патрицио Олива	Италия
Жартылай орта салмақ	Андрес Альдама	Куба
Бірінші орта салмақ	Армандо Мартинес	Куба
Орта салмақ	Хосе Гомес Мустельер	Куба
Жартылай ауыр салмақ	Слободан Качар	Югославия
Ауыр салмақ	Теофило Стивенсон	Куба

Куба 11 алтын медальдің 6-сын жеңіп алды — Ойындарды АҚШ пен бірқатар батыс елдері бойкоттады.

1984 — Лос-Анджелес (12 санат: аса ауыр салмақ қосылды)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Пол Гонсалес	АҚШ
Жеңіл мұршалы салмақ	Стив Маккрори	АҚШ
Мұршалы салмақ	Маурицио Стекка	Италия
Жартылай жеңіл салмақ	Мелдрик Тейлор	АҚШ
Жеңіл салмақ	Пернелл Уитакер	АҚШ
Бірінші жартылай орта салмақ	Джерри Пейдж	АҚШ
Жартылай орта салмақ	Марк Бреланд	АҚШ
Бірінші орта салмақ	Фрэнк Тейт	АҚШ
Орта салмақ	Син Джун Соп	Корея Республикасы
Жартылай ауыр салмақ	Антон Йосипович	Югославия
Ауыр салмақ	Генри Тиллман	АҚШ
Аса ауыр салмақ	Тайрелл Биггс	АҚШ

АҚШ 12 алтын медальдің 9-ын жеңіп алды — 1980 жылғы бойкотқа жауап ретінде Ойындарды КСРО, Куба және Шығыс блогының көптеген елдері бойкоттады.

1988 — Сеул (12 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Ивайло Маринов	Болгария
Жеңіл мұршалы салмақ	Ким Гван Сон	Корея Республикасы
Мұршалы салмақ	Кеннеди Маккинни	АҚШ
Жартылай жеңіл салмақ	Джованни Паризи	Италия
Жеңіл салмақ	Андреас Цюлов	ГДР
Бірінші жартылай орта салмақ	Вячеслав Яновский	КСРО
Жартылай орта салмақ	Роберт Вангила	Кения
Бірінші орта салмақ	Пак Си Хун	Корея Республикасы
Орта салмақ	Хенри Маске	ГДР
Жартылай ауыр салмақ	Эндрю Мейнард	АҚШ
Ауыр салмақ	Рэй Мерсер	АҚШ
Аса ауыр салмақ	Леннокс Льюис	Канада

Пак Си Хунның бірінші орта салмақта Рой Джонс кішіден жеңуі — олимпиада боксы тарихындағы ең әйгілі төрешілік дау-жанжалдарының бірі (толығырақ — жоғарыдағы «Төрешілік: дау-жанжалдар мен реформалар» бөлімінде); нәтиже ресми түрде өзгертілген жоқ.

1992 — Барселона (12 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Рохелио Марсело	Куба
Жеңіл мұршалы салмақ	Чхве Чхоль Су	КХДР
Мұршалы салмақ	Хоэль Касамайор	Куба
Жартылай жеңіл салмақ	Андреас Тевс	Германия
Жеңіл салмақ	Оскар Де Ла Хойя	АҚШ
Бірінші жартылай орта салмақ	Эктор Винент	Куба
Жартылай орта салмақ	Майкл Каррут	Ирландия
Бірінші орта салмақ	Хуан Карлос Лемус	Куба
Орта салмақ	Ариэль Эрнандес	Куба
Жартылай ауыр салмақ	Торстен Май	Германия
Ауыр салмақ	Феликс Савон	Куба
Аса ауыр салмақ	Роберто Баладо	Куба

Куба 12 алтын медальдің 7-сін жеңіп алды.

1996 — Атланта (12 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Даниэль Петров	Болгария
Жеңіл мұршалы салмақ	Майкро Ромеро	Куба
Мұршалы салмақ	Иштван Ковач	Венгрия
Жартылай жеңіл салмақ	Сомлуак Камсинг	Тайланд
Жеңіл салмақ	Хосин Солтани	Алжир
Бірінші жартылай орта салмақ	Эктор Винент	Куба
Жартылай орта салмақ	Олег Саитов	Ресей
Бірінші орта салмақ	Дэвид Рид	АҚШ
Орта салмақ	Ариэль Эрнандес	Куба
Жартылай ауыр салмақ	Василий Жиров	Қазақстан
Ауыр салмақ	Феликс Савон	Куба
Аса ауыр салмақ	Владимир Кличко	Украина

2000 — Сидней (12 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Брахим Аслум	Франция
Жеңіл мұршалы салмақ	Виджан Понлид	Тайланд
Мұршалы салмақ	Гильермо Ригондо	Куба
Жартылай жеңіл салмақ	Бекзат Саттарханов	Қазақстан
Жеңіл салмақ	Марио Кинделан	Куба
Бірінші жартылай орта салмақ	Махаматкодыр Абдуллаев	Өзбекстан
Жартылай орта салмақ	Олег Саитов	Ресей
Бірінші орта салмақ	Ермахан Ибраимов	Қазақстан
Орта салмақ	Хорхе Гутьеррес	Куба
Жартылай ауыр салмақ	Александр Лебзяк	Ресей
Ауыр салмақ	Феликс Савон	Куба
Аса ауыр салмақ	Одли Харрисон	Ұлыбритания

2004 — Афины (11 санат: бірінші орта салмақ алынып тасталды)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Ян Бартелеми	Куба
Жеңіл мұршалы салмақ	Юриоркис Гамбоа	Куба
Мұршалы салмақ	Гильермо Ригондо	Куба
Жартылай жеңіл салмақ	Алексей Тищенко	Ресей
Жеңіл салмақ	Марио Кинделан	Куба
Бірінші жартылай орта салмақ	Манус Бунджумнонг	Тайланд
Жартылай орта салмақ	Бахтияр Артаев	Қазақстан
Орта салмақ	Гайдарбек Гайдарбеков	Ресей
Жартылай ауыр салмақ	Андре Уорд	АҚШ
Ауыр салмақ	Одланьер Солис	Куба
Аса ауыр салмақ	Александр Поветкин	Ресей

2008 — Пекин (11 санат)

Санат	Жеңімпаз	Ел
Бірінші жеңіл мұршалы салмақ	Цзоу Шимин	Қытай
Жеңіл мұршалы салмақ	Сомджит Джонгджохор	Тайланд
Мұршалы салмақ	Энхбатын Бадар-Уган	Моңғолия
Жартылай жеңіл салмақ	Василий Ломаченко	Украина
Жеңіл салмақ	Алексей Тищенко	Ресей
Бірінші жартылай орта салмақ	Мануэль Феликс Диас	Доминикан Республикасы
Жартылай орта салмақ	Бахыт Сарсекбаев	Қазақстан
Орта салмақ	Джеймс Дегейл	Ұлыбритания
Жартылай ауыр салмақ	Чжан Сяопин	Қытай
Ауыр салмақ	Рахим Чахкиев	Ресей
Аса ауыр салмақ	Роберто Каммарелле	Италия

2012 — Лондон (10 ерлер + 3 әйелдер санаты — әйелдер олимпиада боксының дебюті)

Ерлер

Санат	Жеңімпаз	Ел
49 кг дейін	Цзоу Шимин	Қытай
52 кг дейін	Робейси Рамирес	Куба
56 кг дейін	Люк Кэмпбелл	Ұлыбритания
60 кг дейін	Василий Ломаченко	Украина
64 кг дейін	Рониэль Иглесиас	Куба
69 кг дейін	Серик Сапиев	Қазақстан
75 кг дейін	Рёта Мурата	Жапония
81 кг дейін	Егор Мехонцев	Ресей
91 кг дейін	Александр Усик	Украина
91 кг астам	Энтони Джошуа	Ұлыбритания

Әйелдер

Санат	Жеңімпаз	Ел
51 кг дейін	Никола Адамс	Ұлыбритания
60 кг дейін	Кэти Тейлор	Ирландия
75 кг дейін	Клэресса Шилдз	АҚШ

2016 — Рио-де-Жанейро (10 ерлер + 3 әйелдер санаты)

Ерлер

Санат	Жеңімпаз	Ел
49 кг дейін	Хасанбой Дусматов	Өзбекстан
52 кг дейін	Шахобидин Зоиров	Өзбекстан
56 кг дейін	Робейси Рамирес	Куба
60 кг дейін	Робсон Консейсау	Бразилия
64 кг дейін	Фазлиддин Гайбназаров	Өзбекстан
69 кг дейін	Данияр Елеусинов	Қазақстан
75 кг дейін	Арлен Лопес	Куба
81 кг дейін	Хулио Сесар Ла Крус	Куба
91 кг дейін	Евгений Тищенко	Ресей
91 кг астам	Тони Йока	Франция

Әйелдер

Санат	Жеңімпаз	Ел
51 кг дейін	Никола Адамс	Ұлыбритания
60 кг дейін	Эстель Моссели	Франция
75 кг дейін	Клэресса Шилдз	АҚШ

2020 (Токио, 2021 жылы өткізілді) — 8 ерлер + 5 әйелдер санаты

Ерлер турнирінің бағдарламасы уақытша әдеттегі 10-12 санаттан 8 санатқа дейін қысқартылды: осы Ойындардағы іріктеу жарыстарын және турнирдің өзін Ойындарды дайындаудан шеттетілген AIBA емес, ХОК тікелей құрған арнайы ұйымдастыру комитеті ұйымдастырды.

Ерлер

Санат	Жеңімпаз	Ел
52 кг дейін	Галал Яфаи	Ұлыбритания
57 кг дейін	Альберт Батыргазиев	ОКР
63 кг дейін	Энди Крус	Куба
69 кг дейін	Рониэль Иглесиас	Куба
75 кг дейін	Эберт Консейсау	Бразилия
81 кг дейін	Арлен Лопес	Куба
91 кг дейін	Хулио Сесар Ла Крус	Куба
91 кг астам	Бахадир Джалолов	Өзбекстан

Әйелдер

Санат	Жеңімпаз	Ел
51 кг дейін	Стойка Кръстева	Болгария
57 кг дейін	Сена Ирие	Жапония
60 кг дейін	Келли Харрингтон	Ирландия
69 кг дейін	Бюсеназ Сюрменели	Түркия
75 кг дейін	Лорен Прайс	Ұлыбритания

2024 — Париж (7 ерлер + 6 әйелдер санаты)

Ерлер

Санат	Жеңімпаз	Ел
51 кг дейін	Хасанбой Дусматов	Өзбекстан
57 кг дейін	Абдумалик Халоков	Өзбекстан
63,5 кг дейін	Эрисланди Альварес	Куба
71 кг дейін	Асадхужа Муйдинхужаев	Өзбекстан
80 кг дейін	Александр Хижняк	Украина
92 кг дейін	Лазизбек Мулложонов	Өзбекстан
92 кг астам	Бахадир Джалолов	Өзбекстан

Әйелдер

Санат	Жеңімпаз	Ел
50 кг дейін	У Юй	Қытай
54 кг дейін	Чан Юань	Қытай
57 кг дейін	Линь Юйтин	Қытай Тайбэйі
60 кг дейін	Келли Харрингтон	Ирландия
66 кг дейін	Имане Хелиф	Алжир
75 кг дейін	Ли Цянь	Қытай

Өзбекстан ерлер турнирінде 7 алтын медальдің 5-ін жеңіп алды — бұл құрамы дерлік моноұлттық болған алғашқы 1904/1908 жылғы Ойындардан тыс, бір Олимпиадада ерлер боксында бір елдің рекордтық үстемдігі. Имане Хелифтің (Алжир, 66 кг дейін) және Линь Юйтиннің (Қытай Тайбэйі, 57 кг дейін) жеңістері олардың әйелдер турниріне жіберілуі жөніндегі баспасөзде кеңінен жарияланған дау-жанжал аясында өтті — екеуін де бұрын IBA 2023 жылғы әлем чемпионатынан шеттеткен, бірақ ХОК оларды 2024 жылғы Ойындарға жіберді; нәтижелер ресми түрде күшінде, медальдар дауланбайды.

Мәңгілік медальдар кестесі

1904-2024 жылдар аралығындағы Олимпиада ойындарындағы бокстан барлық медальдар, ел/команда бойынша, алтын саны бойынша сұрыпталған. 2008 жылға дейін санаттардың көпшілігінде бірден екі қола медаль ойналды (жартылай финалда ұтылған екі боксшыға да), сондықтан қола медальдар саны алтын мен күмістен айтарлықтай көп.

Объединять правопреемников

Страна	🥇 Золото	🥈 Серебро	🥉 Бронза	Всего
США	50	27	41	118
Куба	42	19	19	80
Россия (+ СССР, ОКР, Объединённая команда (СНГ, 1992))	25	26	38	89
Великобритания	20	15	28	63
Италия	15	15	18	48
Германия (+ ГДР, Объединённая команда Германии, ФРГ)	11	14	24	49
Венгрия	10	2	8	20
Узбекистан	10	2	8	20
Польша	8	10	26	44
Казахстан	7	8	11	26
Аргентина	7	7	10	24
Франция	6	11	11	28
Китай	6	7	6	19
ЮАР	6	4	9	19
Болгария	5	5	10	20
Украина	5	4	7	16
Ирландия	4	5	10	19
Таиланд	4	4	8	16
Республика Корея	3	7	11	21
Канада	3	7	8	18
Югославия	3	2	6	11
Чехия (+ Чехословакия)	3	2	2	7
Япония	3	0	5	8
Мексика	2	4	8	14
КНДР	2	3	4	9
Бразилия	2	2	5	9
Финляндия	2	1	13	16
Алжир	2	0	5	7
Румыния	1	9	15	25
Дания	1	5	6	12
Турция	1	5	4	10
Венесуэла	1	3	2	6
Нидерланды	1	2	5	8
Монголия	1	2	4	7
Норвегия	1	2	2	5
Кения	1	1	5	7
Бельгия	1	1	2	4
Новая Зеландия	1	1	2	4
Китайский Тайбэй	1	0	3	4
Доминиканская Республика	1	0	3	4
Швеция	0	5	6	11
Филиппины	0	4	6	10
Нигерия	0	3	3	6
Испания	0	3	3	6
Уганда	0	3	1	4
Азербайджан	0	2	8	10
Беларусь	0	2	0	2
Австралия	0	1	6	7
Пуэрто-Рико	0	1	5	6
Колумбия	0	1	4	5
Египет	0	1	3	4
Гана	0	1	3	4
Чили	0	1	2	3
Камерун	0	1	1	2
Австралазия	0	1	0	1
Эстония	0	1	0	1
Киргизия	0	1	0	1
Панама	0	1	0	1
Тонга	0	1	0	1
Марокко	0	0	4	4
Индия	0	0	3	3
Армения	0	0	2	2
Грузия	0	0	2	2
Молдова	0	0	2	2
Таджикистан	0	0	2	2
Тунис	0	0	2	2
Бермуды	0	0	1	1
Кабо-Верде	0	0	1	1
Хорватия	0	0	1	1
Гайана	0	0	1	1
Литва	0	0	1	1
Маврикий	0	0	1	1
Нигер	0	0	1	1
Пакистан	0	0	1	1
Олимпийская команда беженцев	0	0	1	1
Сирия	0	0	1	1
Уругвай	0	0	1	1
Замбия	0	0	1	1
Итого	278	278	492	1048

Дереккөз — Wikipedia-ның «Boxing at the Summer Olympics» жиынтық статистикасы. Әдепкі бойынша КСРО, Ресей, ОКР және 1992 жылғы Біріккен команда Ресей туы астында біріктірілген (сол сияқты ГДР/ФРГ жұптары → Германия, Чехословакия → Чехия) — кесте үстіндегі ауыстырғыш оларды әр түрлі Ойындардағы бөлек командалар ретінде жеке жолдармен көрсетуге мүмкіндік береді.

Бірнеше рет олимпиада чемпионы атанғандар

Боксшы	Ел	Алтын
Теофило Стивенсон	Куба	1972, 1976, 1980 (ауыр салмақ)
Феликс Савон	Куба	1992, 1996, 2000 (ауыр салмақ)
Ласло Папп	Венгрия	1948 (орта салмақ), 1952 және 1956 (бірінші орта салмақ)
Борис Лагутин	КСРО	1964, 1968 (бірінші орта салмақ)
Ежи Кулей	Польша	1964, 1968 (бірінші жартылай орта салмақ)
Олег Саитов	Ресей	1996, 2000 (жартылай орта салмақ)
Марио Кинделан	Куба	2000, 2004 (жеңіл салмақ)
Гильермо Ригондо	Куба	2000, 2004 (мұршалы салмақ)
Рониэль Иглесиас	Куба	2012 (бірінші жартылай орта салмақ), 2020 (жартылай орта салмақ)
Арлен Лопес	Куба	2016 (орта салмақ), 2020 (жартылай ауыр салмақ)
Хулио Сесар Ла Крус	Куба	2016 (жартылай ауыр салмақ), 2020 (ауыр салмақ)
Хасанбой Дусматов	Өзбекстан	2016 (бірінші жеңіл мұршалы салмақ), 2024 (51 кг дейін)
Бахадир Джалолов	Өзбекстан	2020, 2024 (аса ауыр салмақ)
Никола Адамс	Ұлыбритания	2012, 2016 (әйелдер, 51 кг дейін) — тарихтағы бокстан алғашқы олимпиада чемпионы
Клэресса Шилдз	АҚШ	2012, 2016 (әйелдер, орта салмақ)
Келли Харрингтон	Ирландия	2020, 2024 (әйелдер, жеңіл/60 кг дейін)

Тізім кемінде екі жеке алтын медалі бар боксшылармен шектелген; дереккөз — әр Олимпиаданың ресми нәтижелері.